Những lưu ý Hộ kinh doanh cần thực hiện trước khi xóa bỏ thuế khoán để tuân thủ quy định thuế mới và tránh rủi ro không đáng có. Xóa bỏ thuế khoán đối với Hộ kinh doanh là một bước quan trọng, nhưng trước khi thực hiện cần lưu ý các quy định và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ để tránh vi phạm và giảm thiểu rủi ro về thuế.
Thuế khoán là gì và mục đích của việc xóa bỏ thuế khoán Hộ kinh doanh
Thuế khoán là một hình thức thu thuế đơn giản, áp dụng cho những Hộ kinh doanh có quy mô nhỏ và ít phức tạp. Đây là loại thuế cố định, được ấn định hàng năm dựa trên một số yếu tố như loại hình kinh doanh, doanh thu ước tính và các yếu tố khác. Thuế khoán giúp cho các Hộ kinh doanh không phải lo lắng về việc ghi nhận đầy đủ chi tiết doanh thu, chi phí và các hoạt động tài chính, từ đó giảm thiểu việc kê khai thuế và kiểm tra thuế phức tạp. Đây là một giải pháp đơn giản nhưng lại ít tạo điều kiện để các Hộ kinh doanh phát triển lâu dài trong môi trường kinh tế hiện đại.
Từ ngày 01/01/2026, Hộ kinh doanh sẽ ngừng áp dụng thuế khoán và chuyển sang cơ chế tự kê khai – tự nộp thuế theo thực tế, theo Quyết định 3389/QĐ-BTC và Đề án cải cách của Bộ Tài chính. Việc xóa bỏ thuế khoán đối với Hộ kinh doanh là một quyết định quan trọng của nhà nước nhằm chuyển đổi hệ thống thuế theo hướng hiện đại hơn, tạo sự minh bạch và công bằng trong hệ thống thuế. Mục đích của việc xóa bỏ thuế khoán là thúc đẩy việc phát triển và ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế, giúp các Hộ kinh doanh dễ dàng tuân thủ nghĩa vụ thuế, cũng như đóng góp công bằng cho ngân sách nhà nước. Việc xóa bỏ thuế khoán cũng sẽ tạo điều kiện cho các Hộ kinh doanh có thể gia nhập vào hệ thống thuế chính thức, giúp họ tiếp cận các hỗ trợ và chính sách ưu đãi từ nhà nước.
Tuy nhiên, việc xóa bỏ thuế khoán không chỉ là một thay đổi về quy định thuế mà còn tác động lớn đến cách thức quản lý, theo dõi và tuân thủ thuế của các Hộ kinh doanh. Do đó, trước khi thực hiện việc này, các Hộ kinh doanh cần phải hiểu rõ những lưu ý quan trọng và chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh các sai sót không đáng có.
Những lưu ý Hộ kinh doanh cần thực hiện
1. Xác định mức doanh thu thực tế
Hộ kinh doanh cần nhanh chóng tiến hành thống kê lại doanh thu thực tế trong giai đoạn 1-2 năm gần đây, bao gồm:
- Doanh thu ghi chép hàng ngày (nếu đã có sổ).
- Doanh thu bằng tiền mặt (ước tính theo số lượng hàng bán × giá bán).
- Doanh thu ngoài qua hình thức chuyển khoản, ví điện tử, phần mềm bán hàng, ….
Từ số liệu đã tổng hợp, lập bảng doanh thu theo từng tháng để làm căn cứ phân loại:
- ≤ 200 triệu đồng/năm → thuộc diện miễn thuế.
- Từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm → kê khai thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu.
- Từ 3 tỷ đồng/năm trở lên → kê khai theo phương pháp khấu trừ
Đây nền tảng cho tất cả các bước tiếp theo trong thời điểm cải cách thuế mới, là cơ sở để lựa chọn phương pháp tính thuế phù hợp, tránh kê khai sai, bị truy thu thuế hoặc bị ấn định doanh thu.
2. Đăng ký phương pháp kê khai thuế
Liên hệ cán bộ thuế phụ trách khu vực xác nhận lại mã ngành, địa điểm kinh doanh, quy mô hoạt động, tiến hành lập và nộp Tờ khai đăng ký phương pháp tính thuế áp dụng cho năm 2026. Lựa chọn 1 trong 2 phương pháp:
- Kê khai thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu: dễ làm, phù hợp với các Hộ kinh doanh vừa và nhỏ có doanh thu thấp.
- Kê khai theo phương pháp khấu trừ: phù hợp với Hộ kinh doanh lớn, doanh thu cao, có nhiều chi phí hợp lệ và hóa đơn đầu vào.
Đây là thủ tục bắt buộc để chuyển đổi sang mô hình thuế mới. Việc chọn đúng phương pháp thuế giúp tối ưu số thuế phải nộp và giúp cơ quan thuế cập nhật thông tin, áp dụng quy định cụ thể cho từng trường hợp.
3. Xây dựng hệ thống sổ sách, chứng từ và số liệu kế toán
Khi bỏ thuế khoán, cơ quan thuế sẽ kiểm tra doanh thu và chi phí trong quá trình hoạt động dựa trên chứng từ. Do đó Hộ kinh doanh cần chuẩn bị:
- Sổ theo dõi nhập/xuất hàng hóa/dịch vụ (thông tin đơn hàng – ngày tháng – loại hàng hóa/dịch vụ – số lượng – giá trị – tồn kho hàng hóa)
- Sổ theo dõi chi phí (thuê mặt bằng, điện nước, nhân công, phí vận chuyển, …)
- Bắt buộc khi mua hàng phải có hóa đơn đầu vào hợp lệ từ nhà cung cấp.
Giúp cho Hộ kinh doanh có số liệu doanh thu và chi phí có căn cứ rõ ràng, tránh bị ấn định thuế và hạn chế rủi ro vì trước đây nhiều Hộ không quen ghi chép sổ sách hoặc mua hàng không có hóa đơn.
4. Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử và các thiết bị công nghệ bắt buộc khác
Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, hoặc cung cấp hàng hóa/dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng bắt buộc phải tiến hành đăng ký hóa đơn điện tử có mã với cơ quan thuế và sử dụng máy tính tiền kết nối dữ liệu. Việc này giúp cơ quan thuế ghi nhận doanh thu theo thời gian thực, thay thế việc ấn định thuế khoán.
Cần chuẩn bị các thiết bị cần thiết như: máy tính tiền/POS, phần mềm quản lý bán hàng, phần mềm kế toán, máy in hóa đơn, … Bên cạnh đó đào tạo nhân viên cách thao tác phần mềm hoặc tiến hành tuyển dụng kế toán/thuê dịch vụ kế toán.
5. Mở tài khoản ngân hàng riêng dành cho Hộ kinh doanh
Nhiều người thường chỉ sử dụng 1 tài khoản duy nhất để vừa nhận tiền/chi tiền cho hoạt động kinh doanh vừa tiêu dùng cá nhân, điều này khiến cơ quan thuế không xác định được khoản tiền nào là doanh thu thật và rủi ro bị ấn định doanh thu cao hơn thực tế.
Việc mở tài khoản kinh doanh riêng giúp Hộ kinh doanh minh bạch dòng tiền, dễ dàng theo dõi lãi/lỗ trong quá trình hoạt động và tránh việc cơ quan thuế xem toàn bộ tiền vào tài khoản cá nhân là doanh thu.
Ngoài ra thanh toán qua tài khoản ngân hàng giúp Hộ kinh doanh giúp chứng minh tính hợp pháp của chi phí (đặc biệt hóa đơn trên 20 triệu bắt buộc phải chuyển khoản).
Xem xét chuyển đổi lên doanh nghiệp
1. Quy mô doanh thu và phạm vi hoạt động ngày càng mở rộng
Hộ kinh doanh có giới hạn rõ ràng: không được thuê quá nhiều lao động (tránh vượt ngưỡng thành lập doanh nghiệp), khó mở rộng nhiều cơ sở, thuế khoán bị xóa bỏ phải kê khai – ghi chép – báo cáo minh bạch.
Sau khi bộc lộ nhiều hạn chế, việc đánh giá khả năng chuyển đổi sang doanh nghiệp (như Công ty TNHH MTV, Doanh nghiệp tư nhân, …) là một bước cần xem xét nghiêm túc.
2. Khi cần thu hút nhân sự, xây dựng thương hiệu và cơ cấu tổ chức bài bản
Hộ kinh doanh: không có bộ máy quản lý đầy đủ, không sử dụng mô hình giám đốc – kế toán trưởng – phòng ban, khó thu hút nhân sự chất lượng.
Nếu mục tiêu là mở chuỗi, nhượng quyền, kêu gọi đầu tư, thì doanh nghiệp là mô hình bắt buộc vì cơ cấu rõ ràng, hoạt động chuyên nghiệp, dễ tạo niềm tin với đối tác và nhà cung cấp.
Ngoài ra, Hộ kinh doanh bị giới hạn việc sử dụng quá nhiều lao động thuê thường xuyên. Nếu Hộ kinh doanh đang có số lượng 10 lao động trở lên, tổ chức sản xuất theo dây chuyền và điều hành nhiều bộ phận, phòng ban khác nhau thì nên chuyển sang doanh nghiệp để tuân thủ quy định và thuận tiện quản lý.
3. Nhu cầu vay vốn và tiếp cận nguồn lực tài chính
Khi thẩm định cho vay, ngân hàng luôn yêu cầu các hồ sơ sau:
- Báo cáo tài chính hoặc sổ sách kế toán rõ ràng
- Sao kê tài khoản ngân hàng
- Hóa đơn chứng từ hợp lệ
- Hồ sơ thuế minh bạch
Hộ kinh doanh thường gặp khó khăn vì:
- Không có báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán
- Dòng tiền lẫn lộn giữa tài khoản cá nhân và kinh doanh
- Hóa đơn chứng từ không đầy đủ hoặc không theo định dạng chuẩn doanh nghiệp
- Lịch sử thuế không thể hiện rõ lợi nhuận thực tế
Trong khi đó, doanh nghiệp lại có bộ máy kế toán, sổ sách chuẩn hóa, đáp ứng tốt hơn yêu cầu thẩm định tín dụng.
Việc xóa bỏ thuế khoán đối với Hộ kinh doanh là một thay đổi quan trọng, tạo điều kiện cho việc chuyển đổi sang hệ thống thuế chính thức và minh bạch hơn. Tuy nhiên, trước khi thực hiện việc này, các Hộ kinh doanh cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng các giấy tờ, hồ sơ và làm theo quy trình đã quy định để đảm bảo việc chuyển đổi diễn ra suôn sẻ. Các Hộ kinh doanh cần phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và kê khai thuế đúng hạn để tránh các sai sót, đồng thời giúp bảo vệ quyền lợi của mình trong việc phát triển kinh doanh lâu dài.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào hãy liên hệ ngay tới Dịch vụ kế toán Wacontre theo Hotline (028) 3820 1213 hoặc gửi mail qua hòm thư tư vấn [email protected] để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng. Với đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm, Wacontre luôn sẵn sàng phục vụ quý khách hàng một cách nhiệt tình và hiệu quả nhất. (Đối với khách hàng Nhật Bản có thể liên hệ qua Hotline: (050) 5534 5505)
