Những việc kế toán cần lưu ý về Thông tư 99/2025/TT-BTC với các điều chỉnh quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kế toán – thuế của doanh nghiệp. Những việc kế toán cần lưu ý về Thông tư 99/2025/TT-BTC là nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm khi các quy định mới bắt đầu áp dụng. Bài viết sẽ phân tích rõ Thông tư 99/2025 và các điểm lưu ý kế toán quan trọng.
Thông tư 99/2025/TT-BTC là gì?
Thông tư 99/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, thông tư này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC (và một số văn bản liên quan trước đó) trong phần lớn quy định kế toán doanh nghiệp.
Thời điểm có hiệu lực chính thức: 01/01/2026, áp dụng cho các năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày đó.
Thông tư 99/2025/TT-BTC được xem là một trong những văn bản quan trọng do phạm vi điều chỉnh rộng và liên quan đến nhiều nghiệp vụ thực tế. Nội dung thông tư bao gồm hướng dẫn về hồ sơ kế toán, chứng từ điện tử, quy trình đối chiếu dữ liệu, phương pháp ghi nhận các khoản mục và quy định về lưu trữ sổ sách theo chuẩn mới.
Các quy định trong thông tư cũng hướng tới giảm thời gian xử lý hồ sơ tại cơ quan thuế, giúp doanh nghiệp hạn chế việc phải giải trình nhiều lần hay bổ sung hồ sơ sau khi nộp. Có thể nói Thông tư 99/2025 đóng vai trò là cầu nối giữa quản lý tài chính truyền thống và mô hình kế toán số hiện đại.
Đối tượng áp dụng
Thông tư 99/2025/TT-BTC áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH, công ty cổ phần, doanh nghiệp FDI và các tổ chức kinh doanh cá nhân khác. Điều này có nghĩa là bất kỳ tổ chức nào có phát sinh hoạt động kế toán – thuế đều có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ các quy định được nêu trong thông tư.
Theo đó, toàn bộ doanh nghiệp thuộc phạm vi sử dụng của Thông tư 200 trước đây sẽ bắt buộc chuyển sang tuân thủ Thông tư 99/2025/TT-BTC, còn lại nhóm doanh nghiệp dưới đây được quyền lựa chọn nếu thấy phù hợp, nhưng hoàn toàn không bị bắt buộc phải tuân thủ Thông tư 99/2025/TT-BTC:
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs).
- Cơ sở ngoài công lập (trường học tư thục, bệnh viện tư nhân…).
- Các đơn vị kế toán khác ngoài phạm vi doanh nghiệp.
Một số trường hợp đặc thù như tổ chức tài chính, tổ chức phi lợi nhuận hoặc đơn vị có vốn đầu tư nước ngoài có thể căn cứ vào thông tư này để điều chỉnh quy trình kế toán theo đặc thù ngành. Như vậy, phạm vi áp dụng của Thông tư 99/2025 khá rộng và ảnh hưởng trực tiếp đến hầu hết các chủ thể tham gia hoạt động tài chính – kế toán.
Những lưu ý quan trọng cho kế toán khi áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC
1. Lập kế hoạch chuyển đổi từ Thông tư 200 sang Thông tư 99
- Lập kế hoạch chuyển đổi hệ thống tài khoản, rà soát và phân loại tài khoản: giữ nguyên, bỏ, gộp, mở thêm, …
- Kiểm thử phần mềm trước khi chốt số liệu 2025 và chuyển đổi số liệu đầu năm tài chính 2026: kiểm tra chênh lệch giữa các tài khoản cũ và mới, so sánh số liệu từng sổ chi tiết, tạo dữ liệu mẫu để thao tác thử nhập liệu và kết xuất báo cáo, kết xuất BCTC theo Thông tư mới.
- Ban hành quy chế kế toán mới trước 01/01/2026: phân quyền rõ ràng cho các cấp nhân sự kế toán, xây dựng quy trình nội bộ và kiểm soát gian lận rủi ro trong quá trình vận hành theo Thông tư mới.
2. Cập nhật lại hệ thống tài khoản kế toán
- TT99 cho phép doanh nghiệp mở thêm, chi tiết hoặc gộp tài khoản, miễn đảm bảo nhất quán và minh bạch.
- Những tài khoản mới hoặc thay đổi logic từ Thông tư 200 cần được rà soát lại để tránh nhầm lẫn.
- Phải có quy chế sử dụng tài khoản, mô tả rõ nội dung ghi nhận.
3. Lập và trình bày báo cáo tài chính theo mẫu TT99
- Mẫu BCTC được điều chỉnh và linh hoạt hơn, nhưng vẫn phải đủ các chỉ tiêu bắt buộc.
- Doanh nghiệp có đặc thù có thể mở rộng thêm chỉ tiêu, nhưng không được làm sai bản chất.
- Nếu dùng ngoại tệ làm đơn vị kế toán, BCTC công bố ra ngoài vẫn phải quy đổi sang VND.
4. Kiểm tra lại hệ thống phần mềm kế toán / ERP
Doanh nghiệp cần làm việc với đơn vị cung cấp phần mềm để cập nhật phiên bản phù hợp, đảm bảo hạch toán – kết chuyển – lập báo cáo không bị sai số hoặc lệch mẫu biểu:
- Danh mục tài khoản phải đồng bộ với TT99.
- Form chứng từ và sổ sách phải đáp ứng nội dung bắt buộc.
- Quy trình phê duyệt – ký số phải đúng quy định.
- Dữ liệu phải xuất được đúng mẫu báo cáo tài chính của TT99.
5. Đào tạo lại nhân sự
Kế toán viên cần được đào tạo để tránh áp dụng các thói quen cũ từ Thông tư 200 sang TT99, nhất là các nghiệp vụ: ghi nhận doanh thu, chi phí, tạm ứng, khoản phải thu/phải trả, chênh lệch tỷ giá, hợp nhất dữ liệu.
Doanh nghiệp có thể tổ chức buổi đào tạo, hoặc ban hành tài liệu hướng dẫn tóm lược giúp cả phòng nắm chung một cách hiểu và thống nhất quy trình thực hiện.
Kết luận
Thông tư 99/2025/TT-BTC đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao tính minh bạch của hệ thống kế toán – thuế tại Việt Nam. Với phạm vi áp dụng rộng và yêu cầu chi tiết, doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình, nâng cấp phần mềm và cập nhật kiến thức cho đội ngũ kế toán. Việc tuân thủ đúng thông tư không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản trị tài chính. Kế toán trong thời kỳ mới cần trang bị kiến thức toàn diện và áp dụng công nghệ để hoàn thành công việc một cách chính xác, chuyên nghiệp và hiện đại hơn.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào hãy liên hệ ngay tới Dịch vụ kế toán Wacontre theo Hotline (028) 3820 1213 hoặc gửi mail qua hòm thư tư vấn [email protected] để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng. Với đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm, Wacontre luôn sẵn sàng phục vụ quý khách hàng một cách nhiệt tình và hiệu quả nhất. (Đối với khách hàng Nhật Bản có thể liên hệ qua Hotline: (050) 5534 5505)
